فرآیند Reduced Crude Desulfurization یا RCD یکی از پیشرفتهترین فرآیندهای گوگردزدایی از تهمانده برج تقطیر است که با استفاده از نانوکاتالیستهای پیشرفته ایرانی به بهبود کیفیت خوراک واحد RFCC کمک میکند.
فرآیند RCD: کلیدی برای کاهش آلایندهها و افزایش سودآوری
فرآیند RCD برای تصفیه برشهای نفتی سنگین باقیمانده اتمسفری و خلأ (Residue) به کار گرفته میشود و با کاهش ترکیبات گوگردی (HDS) و سایر آلایندهها، خوراک واحد RFCC را آماده میکند. این اقدام نهتنها به کاهش نانوکاتالیست مصرفی کمک میکند، بلکه به دلیل کاهش هزینهها، سودآوری قابلتوجهی برای پالایشگاهها به همراه دارد.
خوراک ورودی فرآیند RCD شامل تهمانده برجهای تقطیر اتمسفری (AR) و خلأ (VR) است که پس از عبور از فیلتر خوراک، وارد راکتورهای بستر ثابت میشود. واکنش HDS با استفاده از هیدروژن و در حضور نانوکاتالیستهای پیشرفته انجام شده و خروجی آن شامل محصولات متنوعی مانند گازهای سبک، نفتای سبک و سنگین و مازوت کم گوگرد است.
نانوکاتالیستهای مصرفی: ساختاری پیشرفته با کارایی بالا
نانوکاتالیستهای مصرفی در واحد RCD شامل دو نوع اصلی هستند:
-
نانوکاتالیست نیکل–مولیبدن/آلومینا: با قابلیت هیدروژندار کردن ترکیبات.
-
نانوکاتالیست کبالت–مولیبدن/آلومینا: با کارایی بالاتر در هیدروژنکافت.
این نانوکاتالیستها نقشی کلیدی در بهبود فرآیند و کاهش آلایندهها دارند.
پالایشگاه امام خمینی (ره) شازند: پایگاه اجرای فرآیند RCD
در ایران، فرآیند RCD در پالایشگاه امام خمینی (ره) شازند اجرا میشود. این پالایشگاه با ظرفیت بیش از 265 هزار بشکه نفت خام در شبانهروز، روزانه تولیدات قابلتوجهی از جمله:
-
16 میلیون لیتر بنزین
-
12 میلیون لیتر گازوئیل
-
3 میلیون لیتر نفت سفید یورو 4
-
1800 تن LPG را به بازار عرضه میکند.
توسعه دانش بنیان: از انحصار خارجی تا خودکفایی ملی
پیش از این، نانوکاتالیستهای مورد نیاز واحد RFCC از کشورهای آلمان، چین و روسیه وارد میشد. اما اکنون با توسعه نانوکاتالیستهای پیشرفته توسط شرکت دانشبنیان “شهر کاتالیست رز اروند” و همکاری پژوهشگاه صنعت نفت، ایران به عنوان ششمین کشور دنیا به دانش فنی تولید این نانوکاتالیستها دست یافته است.
مزایای نانوکاتالیستهای بومی:
-
کیفیت بالا و رقابتپذیری با نمونههای خارجی
-
کاهش وابستگی به واردات و صرفهجویی ارزی
-
افزایش بهرهوری پالایشگاهها
نتیجهگیری
بومیسازی نانوکاتالیستهای واحد RCD نقطه عطفی در صنعت نفت ایران است. این اقدام نهتنها به کاهش وابستگی به منابع خارجی کمک میکند، بلکه زمینهساز توسعه پایدار و رقابتپذیری ایران در بازارهای بینالمللی میشود. تولید دانشبنیان این نانوکاتالیستها، آیندهای روشن برای صنایع پالایشی کشور رقم میزند.
منبع خبر: معاونت فناوری و اقتصادی دانش بنیان ریاست جمهوری : isti.ir
